display result search
منو
سمرقند

سمرقند

  • 9 قطعه
  • 214 دقیقه مدت کتاب
  • 2806 دریافت شده
نویسنده: امین معلوف
کارگردان: اکبر زنجان پور
قالب: نمایشی
دسته‌بندی: رمان و داستان
نگاهی آزاد به کتاب سمرقند، نوشته امین معلوف


مهم‌ترین شخصیت در کتاب «سمرقندِ» امین معلوف، «عمر خیام نیشابوری» است. اما نه فقط به عنوان حکیم، دانشمند، یا ریاضی‌دان و منجم، بلکه در مقام شاعری آزاده و فرهیخته. مخاطب ناآشنا با خیام، بیش از هر چیز با آزادگیِ وی در خلوتگاهش آشنا می‌شود؛ شاعری آزاد اندیش، باهوش و حساس که روزی تصمیم می‌گیرد از شهری دیدن کند که در کتاب‌های آن زمان، به صورت شهری خیال‌انگیز و افسانه‌ای توصیف می‌شد: نگینی سبز و محصور در مناره‌های آجری همراه با گنبدهایی پوشیده از کاشی‌‌های آبی رنگ؛ شهری آباد با بازارهایی پُر رونق که از آن بوی خوش ادویه به مشام می‌رسد، همچنانکه پارچه‌های رنگارنگش چشم را نوازش می‌دهند...
اما در کتاب معلوف، سمرقندی که خیام به کشف آن می‌رسد، آمیخته به شراب تلخ اشعارش است: خاصِ شاعری حساس با نگرشی به کلی متفاوت به لحاظ فلسفی که بر اساس آن جست و جو در ویرانه‌های شهر، به سمرقند و یا سمرقندهایی عظیم‌تر راه خواهد برد. آن هم نه برای ارضای غرور بشری به دلیل برپا کردن چنین شهرهایی، بلکه برای یادآوری فناپذیری هستی. فناپذیری آدمی و یا هر آنچه که از اوست. چنانکه می‌گوید: «آنچه از یک شهر باقی می‌ماند، نگاه بی‌تفاوتی است که شاعری مخمور بر آن می‌افکند».
چشمان خیام در عین «مخموری»، هنوز آنقدر هشیار است که از نابودی شهرهای پیشین با همه ی عظمتشان، به عبرتی فلسفی رسد: درک لحظه‌ی وجودی‌ای که در آن «هستیم». برای فهمیدن چنین عبارتی، می‌باید به عمق نیستی نظر کرد و به آن باور داشت؛ این باور که نیستی بر هستی‌مان غلبه دارد: «از خاک برآمدن و بر باد شدن...»؛ از این رو نگاه کاوشگرِ فیلسوف و شاعرِ جوان، فقط مسحور زیبایی‌های ظاهری سمرقند نیست بلکه به سمت ویرانه‌های اطراف آن نیز پر می‌کشد تا با تأثری دلهره‌آور و در عین حال شادی بخش، چهره‌‌ی روی کوزه‌ای شکسته و یا قطعه‌ی نقاشیِ به جا مانده بر دیوارِخرابه‌ای را تشخیص دهد و به درک عمیق‌تری از «فناپذیریِ هستی»ای رسد که انسان را در برگرفته است. انسانی که با تمامی آرزوها و تمنایی که نفس هستی‌ در او ایجاد کرده، این اشیاء را در عمر ناپایدار خود، به لمس و ادراک خویش درآورده است.

*سمرقند (فرانسوی: سامارکند) یک رمان داستانی است که نویسندۀ فرانسوی و لبنانی، امین معلوف، نوشته است. این رمان ، روایت عمر خیام، شاعر قرن نهم میلادی است. او این رمان را در سال 1986نوشت.

از ایرانصدا بشنوید

اگر به داستان زندگی عمر خیام نیشابوری، شاعر و ریاضی دان و منجم بزرگ ایرانی علاقه مندید، شنیدن این کتاب گویا را از دست ندهید.

امتیاز

کیفیت هنری و اجرای صداپیشگان

4

محتوا و داستان

4

آسیب ها

فصل ها

تصاویر

کتاب گویا