منو
افسانه‌های هفت پیکر

افسانه‌های هفت پیکر

  • 7 قطعه
  • 157 دقیقه مدت کتاب
  • 2601 دریافت شده
نویسنده: امیراسماعیل آذر
راوی: امیراسماعیل آذر
قالب: روایی
دسته‌بندی: شعر
این کتاب گویا روایتی است داستانی از قصه‌های منظومه‌ی «هفت پیکر»، اثر بی‌بدیل شاعر پرآوازه‌ی پارسی‌گوی، «حکیم نظامی گنجه‌ای».

«هفت‌پیکر» یا «بهرام‌نامه» یا «هفت‌گنبد»، چهارمین منظومه‌ی نظامی از نظر ترتیب زمانی و یکی از دو شاهکار او (همراه با خسرو و شیرین) از لحاظ کیفیت است. نظامی چهارمین منظومه‌ی خود، هفت‌پیکر، را تقریباً در سال 593 قمری به پایان رساند.
آغاز و نیز انجام منظومه گویای این نکته است که نظامی آن را به خواهش «علاءالدین کرپ ارسلان»، از پادشاهان سلجوقی، سروده است. این منظومه از آثاری است که نظامی آن را به روزگار پیری ساخته است. تجربه‌ی سالیان و تفکر والای نظامی، فهم و تحلیل قوانین و ضوابط جامعه‌ی بشری و تعمیم نتایج حاصل از آن را برای او امکان‌پذیر کرده است.
این منظومه را از جهت ساختار کلی و روال داستانی می‌توان به دو بخش متمایز تقسیم کرد:
بخش اول و آخر کتاب که درباره‌ی رویدادهای مربوط به «بهرام پنجم ساسانی» از ولادت تا مرگ رازگونه‌ی او، که برپایه روایتی تاریخ‌گونه است. نظامی قهرمان اول اثر خود (بهرام) را به مثابۀ فرمان‌روایی دانا، هوشیار، خردمند، جوان‌مرد و دادگستر، پرحرارت و خوش‌بین تصویر می‌کند. برای نمایان کردن همه‌ی جهات شخصیت بهرام، برخی تمثال‌های کمکی متضاد با او را نیز در منظومه می‌آورد. یکی از این تمثال‌ها، «یزدگرد» پادشاه ساسانی و پدر بهرام گور است. این فرمان‌روا در افسانه‌های مشرق‌زمین در سیمای فرمان‌روایی ستمگر و ظالم تجسم یافته است.
دیگری بخش میانی اثر که مرکب از هفت حکایت یا اپیزود از زبان هفت همسر او و از زمره‌ی حکایات عبرت‌انگیزی است که دختران پادشاهان هفت اقلیم (مطابق تقسیم قدما) برای بهرام نقل می‌کنند. بهرام پس از آگاهی یافتن از خبر مرگ پدر بر تخت پادشاهی می‌نشیند و فرمان می‌دهد مهندسی زبردست و ماهر به نام «شیده» هفت کوشک و گنبد باشکوه بسازد و آن‌گاه هر یک از دختران پادشاه هفت اقلیم را در یکی از آن کاخ‌ها جای می‌دهد و هر روز هفته در یکی از آن گنبدها به نشاط و شادی می‌پردازد و دختر پادشاه برای بهرام داستانی می‌سراید.
برای سرودن هفت پیکر، نظامی «بحر خفیف ممتد مسدس مخبون» مقطع را برگزیده است. هفت‌پیکر از نظر شکل و شیوه‌ی هنری منظومه‌ای است که براساس مایه و محتوایی پیچیده سروده شده است. این منظومه آمیزه‌ای از جنبه‌ی حماسی و غنایی است، بدین معنی که بخش هفت گنبد تماماً دارای روح غنایی و تخیل رمانتیک است؛ ولی بخش تاریخ‌گونه، اگرچه سعی شاعر بر ترسیم چهره‌ای حماسی برای بهرام بوده، آمیزه‌ای از جنبه‌ی حماسی و عناصر غنایی است.
هفت‌پیکر از گذشته، یکی از مضمون‌های اصلی نگارگری‌های ایرانی–هندی بوده ‌است.

* مجالس داستانی این جلد عبارت‌اند از:
مجلس اول: سخنی درباره‌ی نظامی
مجلس دوم: آغاز داستان بهرام
مجلس سوم: ماجرای پادشاهی بهرام
مجلس چهارم: ماجرای بهرام و کنیزک
مجلس پنجم: رخداد جنگ بهرام با خاقان چین

* درباره‌ی نظامی گنجه‌ای:
«الیاس بن یوسف نظامی گنجه‌ای» شاعر داستان‌سرای سده ششم ایران، بزرگ‌ترین داستان‌سرای منظومه‌های حماسی-عاشقانه به زبان پارسی است.
نظامی بین سال‌های 530 تا 540 هجری در «گنجه» (واقع در جمهوری آذربایجان کنونی) متولد شد و برخی اصل او را از عراق، نواحی قم و تفرش می‌دانند (که پدرش یوسف به گنجه آمد و نظامی در آنجا متولد شد). هر چند که او از زادگاه خود خشنود نبود، اما تمام عمر خود را در گنجه سپری کرده است.
از اشاره‌های موجود در خسرو و شیرین دانسته می‌شود که اولین همسر او، کنیزکی به‌نام «آفاق» بوده است که به‌عنوان هدیه برایش فرستاده بودند. این همسر نظامی، زمانی که نظامی سرودن خسرو و شیرین را به پایان رساند و پسرشان (محمد) هفت سال بیشتر نداشت، از دنیا رفت.
نظامی در علوم عقلی، به ویژه در فلسفه، منطق، ریاضیات و نجوم، سرآمد بود و در علوم نقلی نیز همانند قرآن، فقه، احادیث مهارت کامل داشت. از همین رو او را حکیم دانسته‌اند.
دوران زندگی نظامی با دوره‌ی حکومت اتابکان آذربایجان و موصل و شروان‌شاهان هم‌زمان بود. تعلق خاطر نظامی به تصوف، زندگانی وی را بیشتر با زهد و عزلت همراه کرد و این امر او را از وابستگی به دربارهای سلاطین دور داشت.
مهم‌ترین اثر نظامی «پنج گنج» یا «خمسه» است مشتمل بر پنج مثنوی که به ترتیب تألیف عبارت‌اند از: مخزن الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، اسکندرنامه مشتمل بر اقبال‌نامه و شرف‌نامه، هفت پیکر.
نظامی از شاعرانی است که باید او را در شمار ارکان شعر فارسی و از استادان مسلّم این زبان دانست. وی از آن سخن‌گویانی است که مانند فردوسی و سعدی توانست به ایجاد و تکمیل سبک و روشی خاص دست یابد. اگر چه داستان‌سرایی در زبان فارسی به وسیله‌ی نظامی شروع نشد، لیکن تنها شاعری که تا پایان قرن ششم توانست شعر تمثیلی را به حد اعلای تکامل برساند، نظامی است.
وی در انتخاب واژگان مناسب و ایجاد ترکیبات خاص تازه و ابداع معانی و مضامین نو و دل‌پسند و تصویر جزئیات با نیروی تخیل و دقت در وصف مناظر و توصیف طبیعت و اشخاص و به کار بردن تشبیهات و استعارات مطبوع و نو، در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نیافته است.
وی همه‌ی عمر را به جز سفر کوتاهی که به دعوت قزل ارسلان (581-587) به یکی از نواحی نزدیک گنجه کرد، در وطن خود باقی ماند تا اینکه در سال 602 هجری در همین شهر در سن 63 سالگی درگذشت و به خاک سپرده شد.

* «دکتر امیراسماعیل آذر» (متولد 18 آذر 1323، اصفهان) استاد ادبیات فارسی و مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و مدیرعامل مؤسسه فرهنگی هنری فرهنگیان است. او در تلویزیون نیز مجری و کارشناس برنامه‌های ادبی است. او همچنین عضو کمیسیون هنر شورای عالی انقلاب فرهنگی، مدیر گروه‌های ادبیات فارسی سازمان فرهنگی اکو، عضو کمیته نامگذاری ثبت احوال، عضو کمیسیون‌های علمی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و عضو هیئت مدیره انجمن ادبیات تطبیقی است.
دکتر آذر در روایت خود از هفت پیکر، با استناد به نسخه‌های گوناگون و نیز منابع مختلف ادبی، این منظومه حماسی و غنایی را در قالب روایت داستانی جذاب و شورانگیز بازگو می‌کند. در حقیقت این کتاب گویا اقتباسی است شنیداری به تحلیل و تفسیر این استاد زبان و ادبیات فارسی که رنگ و لعابی دیگرگونه به این اثر بخشیده است.

از ایرانصدا بشنوید

در قرن معاصر که داستان‌هایی مثل «هری پاتر» و «ارباب حلقه‌ها» ذهن نسل جوان کشورمان را به تسخیر خود درآورده‌اند؛ بازگشت به آثار از یاد رفته ادبیات کهن فارسی، فرصتی است مغتنم، تا ما را با گنج‌های پنهان و ناشناخته‌مان آشنا کند. منظومه «هفت پیکر» سرشار از افسانه‌هایی است حماسی و عاشقانه که شیرینی و خیال‌انگیزی آن، در هر زمان و مکانی تازه و شنیدنی است!

امتیاز

کیفیت هنری و اجرای صداپیشگان

5

محتوا و داستان

5

ثبت نقد و نظر نقد و نظر

  • من فایل رو دانلود کردم اما نمیتونم داستان رو گوش بکنم
  • درود بر استاد آذر بسیار گرانقدر و دیگر دست اندرکاران گرامی. آرزوی سلامت و طول عمر برای استاد داریم که دلگرمی دوستداران ادبیات فارسی هستند.
  • از همه دست اندر کاران محترم، بالاخص استاد آذر ، تشکر و سپاس فراوان ، دم همتون گرم
  • من تاجلد دوم روپيداکردم.بقيه روپيدانمي کنم
    با احترام جلدهای دیگر در حال تولید می شود
  • من تاجلد دوم روپیداکردم.بقیه روپیدانمی کنم
  • باتشکرازاستادآذربسیارعالی توضیح دادید.من چشمام روعمل کردم ونمی تونم کتاب بخونم واقعا لذت بردم ازشنیدن این داستان.مخصوصا نکاتی که لابه لای داستان گفته میشه.
  • خدا حفظتون کنه استاد .استاد ادمه بدید که دیگه مثه شما خیلی کم داریم یاعلی
  • باتشکر از استاد اسماعیل آذر و عوامل محترم ایران صدا. بجز موزیک آرم ایران صدا که واقعا اعصاب خردکن است
  • واقعا چقدر زیبا و عارفانه استاد آذر بهترینها نثار شما باد و برقرار باد شور شاعرانه شما استاد عالی
  • خدا به استاد آذر سلامتی بده. بسیار شیرین و پر حلاوت روایت کردند. دم ایران صدا هم گرم.
  • چقدر زیبا و دلنشین توضیح دادن عالی بود استاد بزرگ .بازهم منتظر آثار ارجمند تان هستیم.
  • سپاس از ایرانصدا و استاد آذر دست مریزاد
  • جزاک الله خیرا
  • با تشکر از استاد اذر.بسیار عالی.خدا قوت

تصاویر

از همین نویسنده

کتاب گویا